Edukacja filmowa w wolnym dostępie

(…) jaka jest obecność filmu w podstawie programowej kształcenia ogólnego wprowadzonej w roku 2017 (szkoła podstawowa) i 2018 (liceum/technikum)? Moim zdaniem jej istotę dobrze oddaje przymiotnik: nieuchwytna. Film jest obecny literalnie, ale problemowo jakby go nie było. Niestety, polska szkoła wciąż czeka na lekcje przyszłości, na podstawę uwzględniająca zarówno sproblematyzowaną analizę i interpretację konkretnych filmów, jak i   praktyczne warsztaty. Tekst dostępny w Archiwum czasopisma "Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia" (Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie) Nieuchwytna obecność : film i nowe media w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego/ Maria Szoska, W: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia. - [Nr] 10(2019), s. 183-193

Kolejne teksty traktujące o wykorzystaniu filmu w edukacji , m.in. ciekawy artykuł na temat odwoływania się uczniów do filmów w wypracowaniach maturalnych. Tekst dostępny w archiwum czasopisma „Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio N – Educatio Nova” (Wydawca: Wydział Humanistyczny UMCS w Lublinie) Słowa czytane, pisane, audiowizualne :stan edukacji filmowej w szkole ponadgimnazjalnej = The read, written and audiovisualwords : the level of film education in the secondary school / Elżbieta Kotarba,W: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio N, Educatio Nova. –Vol. 3 (2018), s. 87-111 Tekst dostępny w Repozytorium AMUR. Film jako medium edukacyjne / Witold Jakubowski, W: Studia Edukacyjne. – Nr 47 (2018), s. 95-113 Teksty dostępne w Repozytorium Uniwersytetu Śląskiego. Edukacja literacko-filmowa w procesie stymulowania aktywności twórczej dzieci w sferze języka / Izabela Łuc, W:Cieszyński Almanach Pedagogiczny. – T. 5 (2016), s. 140-150 ...

Ze wstępu: Artykuły zgromadzone w tym tomie monograficznym dotyczą rożnych wskazanych aspektów „użycia filmu” oraz powiązanych z tym praktyk społecznych (…). Uwagę autorów przykuwają różne praktyki społeczne związane z wykorzystywaniem filmu we współczesnej przestrzeni kulturowej: „w służbie” literatury, sztuki, reklamy, edukacji , terapii czy w funkcji dokumentacyjnej.   Tom dostępny w archiwum pisma "Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura" Instytutu Filologii Polskiej UP w Krakowie (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie). Edukacja filmowa:geneza i rozwój badań nad zastosowaniami filmu w praktykach edukacyjnych / Agnieszka Ogonowska // „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura”. - [T.] 9, [nr] 2 (2017), s. 3-7 „Miejsce urodzenia” Pawła Łozińskiego jako mnemotopos / Magdalena Roszczynialska // „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura”. - [...

E dukacja filmowa w polskiej myśli pedagogicznej ma długą historię. Prawie tak długą jak kino. Dziś trzyczęściowy tekst Leopolda Blausteina, filozofa i psychologa z lat 1936/37. Teksty dostępne w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej. Wpływ wychowawczy filmu / Leopold Blaustein // "Ruch Pedagogiczny". - 1936/37, nr 4/5, s. 145-160 Wpływ wychowawczy filmu : (c.d.) / Leopold Blaustein // "Ruch Pedagogiczny". - 1936/37, nr 6, s. 201-214 Wpływ wychowawczy filmu : (dokończenie) / Leopold Blaustein // "Ruch Pedagogiczny". - 1936/37, nr 7/8, s. 251-263

Teksty dostępne w archiwum czasopisma  „Kultura Społeczeństwo Edukacja”.      Wydawca: UAM Poznań. Dostęp: Press.to Walory edukacyjne filmu : krótka refleksja nad filmem „Zawód –pracownik socjalny”/ Katarzyna Segiet // „Kultura Społeczeństwo Edukacja”. – Nr 1 (2016), s. 9-13 My Characters : reflections of a Documentary Film Director / Volha Dashuk // „Kultura Społeczeństwo Edukacja”. – Nr 1 (2016), s. 15-27 Wizualne parole : epistolografia filmowa o „Korespondencji filmowej” pomiędzy José Luis Guerinem i Jonasem Mekasem / Aleksandra Łukaszewicz-Alcaraz//„Kultura Społeczeństwo Edukacja”. – Nr 1 (2016), s. 29-41 Edukacja i film – punkty styczne : refleksja o filmie w edukacji i w badaniach edukacyjnych / Eva Zamojska // „Kultura Społeczeństwo Edukacja”. – Nr 1 (2016), s. 43-56 „14 bajek z królestwa Lailonii Leszka Kołakowskiego” w praktyce edukacyjnej / Jan Zamojski //  „Kultura Społeczeństwo Edukacja”. – Nr 1(2016), s. 57-67 Film ,,Sala samobójców” jako ...

W publikacji O potrzebie edukacji medialnej w Polsce ciekawy artykuł Witolda Bobińskiego. Publikacja dostępna na stronie KRRiT. Film jako medium o językowej naturze : perspektywa edukacyjna / Witold Bobiński, w: O potrzebie edukacji medialnej w Polsce, red. nauk. M. Fedorowicz, S. Ratajski. - Warszawa: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, Polski Komitet ds. UNESCO, 2015. - S. 297-313

Rodzina w filmie hiszpańskim (frankistowska Hiszpania) i serialu czechosłowackim.  Teksty dostępne w Repozytorium Uniwersytetu Wrocławskiego. Wychowanie politycznie zaangażowane, czyli Hiszpańska rodzina doby frankizmu : portret filmowy / Anna Olchówka // "Wychowanie w Rodzinie". - 2015, t. 2, s. 419-428 Seriale rodzinne w komunistycznej Czechosłowacji w kontekście nauczania historii i edukacji medialnej / Kamil Štěpánek // "Wychowanie w Rodzinie". - 20 15, t. 2, s. 429-437

Ciekawy artykuł Bogusława Skowronka. Autor proponuje raz jeszcze określić główne założenia edukacji filmowej. Tekst dostępny w archiwum pisma "Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura", IFP UP (Wydaw. Nauk. UP im. KEN w Krakowie) Kilka uwag o edukacji filmowej (w kontekście kultury partycypacji) / Bogusław Skowronek // "Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura". - [Nr] 6 (2014), s. 46-58

„Polonistyka.Innowacje” - nowe czasopismo dla polonistów publikujące także teksty z zakresu edukacji filmowej. Teksty dostępne na stronie internetowej czasopisma.  „Kronika wypadków miłosnych” wcale się nie zestarzała / Seweryna Wysłouch // „Polonistyka.Innowacje”. - 2015, nr 1, s. 70-79 Jakaś niedzisiejsza… : śmierć i starość w obiektywie filmowej kamery / Małgorzata Masłowska-Taffel // „Polonistyka.Innowacje”. - 2015, nr 2, s. 175-186 [Pora umierać, reż. D. Kędzierzawska] Co młody widz wie o kinie i telewizji? / Danuta Rajewicz // „Polonistyka.Innowacje”. - 2015, nr 2 [test]

Współczesny model edukacji filmowej to m.in zasługa profesor Eweliny Nurczyńskiej-Fidelskiej. Ponieważ on-line wciąż niewiele tekstów autorski, każdy dostępny tym bardziej przydatny. Tekst dostępny w Repozytorium UŁ. Wybrane problemy edukacji filmowej / Ewelina Nurczyńska // "Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria".- T.2 (1981), s. 173-180

Bibliografia dostępna na stronie internetowej PBW w Kielcach Edukacja filmowa : wybrane materiały ze zbiorów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkie w Kielcach / wybór i oprac. Anna Knajder-Sowa, Danuta Letkowska. - Kielce : Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach, 2015. - 36 s .

Rozprawa doktorska z zakresu wykorzystania filmu i filozofii w edukacji polonistycznej. Praca dostępna w Repozytorium AMUR. Od filozofii do filmozofii : konteksty filozoficzne i filmowe na lekcjach języka polskiego w szkole ponadgimnazjalnej po 2001 roku / Bogna Skrzypczak-Walkowiak. - Poznań : Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej, 2015. - 228 s.

Artykuł na temat konieczności edukowania filmowego uczniów. Tekst zawiera ciekawą propozycję zajęć filmowych: intersemiotyczny przekład fraszki Kochanowskiego na prezentację filmową (sporządzenie scenopisu). Tekst dostępny w  Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego. Między literaturą a filmem - integracja i autonomia sztuk / Bogumiła Fiołek-Lubczyńska // "Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica". - Z. 4, (2001), s. 303-312

Artykuł z zakresu metodyki nauczania o filmie i edukacji filmowej w ogóle.  Tekst dostępny on-line w serwisie Research Gate. Rola filmu w prowadzeniu zajęć dydaktycznych / Michał Brol, [W:] Uczyć z pasją : wskazówki dla nauczycieli akademickich / pod red. Barbary Kożusznik i Jarosława Polaka. - Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2014. - S. 209-232

Czy film i edukacja filmowa służą rozwojowi świadomości krytycznej uczniów? Tekst zamieszczony w publikacji Zaufanie w szkole w społeczeństwie sieciowym dostępnej na stronie internetowej projektu sitproject.eu. Czy ufać ruchomym obrazom? : o edukacji filmowej i rozwoju świadomości krytycznej uczniów jako sposobie zachowania realności w symulowanej rzeczywistości / Anna Kowalik, [W:] Zaufanie w szkole w społeczeństwie sieciowym / red. Maria Czerepaniak-Walczak, Elżbieta Perzycka. - Szczecin : Zapol, Dmochowski, Sobczyk, 2013. - S. 155-166.

Dwie propozycje pracy z filmem K. Zanussiego na języku polskim wypracowane przez nauczycieli z częstochowskich szkół. Tekst dostępny w "Biuletynie Edukacyjnym" (Samorządowy Ośrodek Doskonalenia w Częstochowie) Propozycje wykorzystania filmu Krzysztofa Zanussiego "Barwy ochronne" na lekcjach języka polskiego w szkole ponadgimnazjalnej : materiał z warsztatów / zeb. i oprac. Iwona Skrzypczyk-Gałkowska // "Biuletyn Edukacyjny". - Nr 26 (2014), s. 44-47

Autorki tekstów opisując filmowy obraz niepełnosprawnych, akcentują edukacyjny potencjał sztuki filmowej. Tekst dostępny w Repozytorium AMUR. Seksualność osób z niepełnosprawnością ruchową w sztuce filmowej czyli kilka refleksji o edukacyjnym potencjale popkultury / Alicja Mironiuk-Netreba // "Studia Edukacyjne". - Nr 29 (2013), s. 285-304 Tekst dostępny w archiwum "Szkoły Specjalnej" (Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej) Obraz niepełnosprawności w filmach rysunkowych dla dzieci / Karolina Więckowska // "Szkoła Specjalna". - T. 71, nr 2 (2010), s. 138-146 Tekst dostępny w bazie CEJSH (The Central European Journal Of Social Sciences And Humanities) lub w archiwum pisma "Dyskursy Młodych Andragogów" wydawanym przez Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu. Edukacyjny potencjał sztuki filmowej, czyli czego o niepełnosprawności ruchowej możemy się nauczyć w kinie / Alicja ...

Autorzy polecanego tekstu opracowali standardy wdrażania do szkół treści z zakresu edukacji filmowej i teatralnej. Opracowanie obejmuje wszystkie poziomy edukacyjne (od przedszkola po szkoły średnie). Może być pomocne dla nauczycieli tworzący własne programy nauczania. Tekst zamieszczony w publikacji Standardy edukacji kulturalnej , dostępnej na stronie wydawcy (Fundacja Polskiej Rady Muzycznej) Standardy edukacji filmowej i teatralnej / oprac. Dariusz Kosiński, Olga Katafiasz, Agnieszka Marszałek, [W:] Standardy edukacji kulturalnej : materiały do konsultacji środowiskowych / [red. nauk. Andrzej Białkowski]. - Warszawa : Fundacja Polskiej Rady Muzycznej, 2008. - S. 15-50

Witold Jakubowski - przywołując refleksję pedagogiczną i filmoznawczą - pisze o edukacyjnym potencjale filmu. Tekst (fragment książki Kultura jako przestrzeń edukacyjna ) dostępny jest w Google Books. Sztuka filmowa jaki miejsce uczenia się / W itold Jakubowski, [W:] Kultura jako przestrzeń edukacyjna - współczesne obszary uczenia się osób dorosłych / pod red. Witolda Jakubowskiego. - Kraków : Oficyna Wydawnicza "Impuls", 2012. - S. 111-127

Autor tekstu opisuje własne doświadczenia z realizacji programu edukacji filmowej w szkole.  Tekst zamieszczony w publikacji Komunikowanie się w społeczeństwie wiedzy XXI wieku dostępnej na stronie internetowej Wydawnictwa Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa w Poznaniu. Film fabularny jako czynnik wspomagający edukację szkolną - praktyka a rzeczywistość / Jacek Krzanowski, [W:] Komunikowanie się w społeczeństwie wiedzy XXI wieku. 1 / red. nauk. Natalia Majchrzak, Andrzej Zduniak. - Poznań : Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa, 2011. - S. 109-116