Edukacja filmowa w wolnym dostępie

Ze wstępu: Wszystkie teksty zawierają pogłębioną analizę jakiegoś ważnego aspektu naszej rzeczywistości, pokazując zarazem, że współczesne kino polskie nie tylko ma coś do powiedzenia, ale to, co mówi, pomaga nam, widzom, tę rzeczywistość zrozumieć. Artykuły dostępne w archiwum pisma "Media, Kultura, Komunikacja Społeczna" (wydawca: IDiKS UW-M w Olsztynie). Rzeczywistość przedstawiona w polskim kinie współczesnym : wprowadzenie / Mariola Marczak // „Media Kultura Komunikacja Społeczna”. - 2017, nr 2(13), s. 5-6 Historia na ekranie: od faktu do fikcji : sposoby tworzenia reprezentacji przeszłości i konstruowania postaci w polskich filmach o historii najnowszej powstałych po 2010 roku / Magdalena Urbańska // „Media Kultura Komunikacja Społeczna”. - 2017, nr 2(13), s. 9-24 Historia PRL-u według Smarzowskiego : koncept interpretacyjny / Andrzej Szpulak // „Media Kultura Komunikacja Społeczna”. - 2017, nr 2(13), s. 25-35 Życie w czasach prekariatu : filmowe interpretacje b...

Rozprawa doktorska Macieja Białousa. Z abstraktu: Praca jest próbą spojrzenia na polskie filmy historyczne z szerokiej, socjologicznej perspektywy. Opisuje filmy fabularne jednocześnie jako fenomeny pamięci zbiorowej, istotne elementy funkcjonowania przemysłu kinematograficznego oraz ważne – bo organizujące masową wyobraźnię – działania z zakresu polityki pamięci. Praca dostępna w Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku. Społeczna konstrukcja filmów historycznych : pamięć zbiorowa i polityka pamięci w kinematografii polskiej lat 1920–2010 / Maciej Białous. - Białystok : Uniwersytet w Białymstoku. Wydział Historyczno-Socjologiczny, 2015. - s. 436

Dwa teksty Piotra Witka na temat filmów opowiadających o polskiej historii. Autor "bierze na warsztat historyka" Jeszcze tylko ten las Jana Łomnickiego, Wyrok na Franciszka Kłosa Andrzeja Wajdy , Poznań 56 Filipa Bajona, Rewers Borysa Lankosza. Teksty dostępne on-line w archiwum pisma "Sensus Historiae" (Oficyna Wydawnicza Epigram) Polskie kino historyczne jako kino „postnarodowej pamięci historycznej” : „Jeszcze tylko ten las” Jana Łomnickiego i „Wyrok na Franciszka Kłosa” Andrzeja Wajdy (cz. I) / Piotr Witek // "Sensus Historiae". - 2014, nr 3, s. 171-192 Polskie kino historyczne jako kino „postnarodowej pamięci historycznej” : „Poznań 56” Filipa Bajona i „Rewers” Borysa Lankosza, cz. II / Piotr Witek // "Sensus Historiae". - 2014, nr 4, s. 175-192

Andrzej Szpulak o dwóch portretach filmowych pierwszego cara rosyjskiego, Iwana Groźnego – Iwan Groźny S. Eisensteina (1944-46) oraz Car P. Łungina (2009).  Tekst dostępny w Repozytorium AMUR.   Reformator i statysta albo hulaka na metafizyczną skalę : o dwóch portretach cara Iwana Groźnego w kinie rosyjskim / Andrzej Szpulak // "Images". - Vol. 12, nr 21 (2013), s. 334-341

O "propagandzie religijnej" w bułgarskim filmie historycznym w czasach BRL. Konkluzja:  "Bułgarskie kino historyczne, szczególnie to związane z jubileuszem 1300-lecia istnienia państwa bułgarskiego, stało się niezwykle skutecznym narzędziem propagandy, za pomocą którego, wykorzystując doniosłe momenty z dziejów państwa i narodu, władze kształtowały świadomość historyczną narodu oraz legitymizowały siebie i swą działalność, sytuując siebie jako bezpośrednich kontynuatorów dzieł wielkich historycznych władców. W tym kontekście chrzest państwa – w dużej mierze, z powodów ideologicznych, odarty ze znaczenia religijnego stał się czynem o charakterze państwowotwórczym, jednoczącym żyjące dotychczas obok siebie etnosy słowiański i protobułgarski, który w efekcie doprowadził do powstania słowiańskiego narodu bułgarskiego". Tekst dostępny w Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku. Filmowy obraz chrystianizacji państwa bułgarskiego : pomiędzy sztuką a ideologią ...

Kolejne teksty na temat związków filmu i historii. Piotr Witek omawia dwie ważne książki podejmujące problematykę wzajemnych relacji między filmem, telewizją a historią, czyli: Kino i historia francuskiego historyka Marca Ferro oraz  Film i historia. Antologia , zbiór klasycznych esejów autorstwa polskich, amerykańskich i francuskich badaczy pod redakcją Iwony Kurz. Grażyna Szelągowska natomiast omawia publikację Piotra Witka Kultura, film, historia , a w księgarni internetowej Gandalf udostępniono początkowy fragment książki Nataszy Korczarowskiej-Różyckiej Inne spojrzenie . Wyobrażenia historii w filmach Wojciecha Jerzego Hasa, Jana Jakuba Kolskiego, Filipa Bajona i Anny Jadowskiej.   Tekst dostępny na Platformie Czasopism Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (czasopismo "Klio")  Film w badaniach historycznych / Piotr Witek // "Klio". - 2012, nr 1, s. 268-288   Tekst dostępny w Repozytorium Cyfrowym Instytutów Naukowych. Film w warsztacie historyka : uwagi na...

W 2006 roku miały miejsce premiery dwóch filmów Clinta Eastwooda: Listy z Iwo Jimy i Sztandar chwały. Filmy opowiadają o amerykańskim ataku na wyspę Iwo Jima na Pacyfiku w 1945 roku. Pierwszy to historia o żołnierzach japońskich broniących wyspy. Drugi przedstawia zdarzenia z perspektywy amerykańskiej. W polecanym tekście Iwona Grodź zastanawia się na ile opowiedzenie tej samej historii z dwóch różnych punktów widzenia okazuje się odkrywcze, zwłaszcza w perspektywie przedstawiania w filmie faktów historycznych  Artykuł dostępny w archiwum kwartalnika "Kultura Współczesna" (Polskie Towarzystwo Kulturoznawcze, Fundacja Kultury) Metonimia werbalna i wizualna a historia w filmie : przypadek "Listów z Iwo Jimy" i "Sztandarów chwały" Clinta Eastwooda / Iwona Grodź // " Kultura Współczesna". - 2011, nr 1, s. 199-209

Kolejny post poświęcony zagadnieniu filmu i historii . Tym razem problem przedstawiania historii w filmie na przykładzie relacji polsko-radziecko/rosyjskich omawiany jest w perspektywie filmoznawczej. Teksty zamieszczono w specjalnym (tematycznym) numerze "Historyki" z 2011 roku. Tekst dostępne w archiwum czasopisma "Historyka" wydawanym przez Krakowski Oddział Polskiej Akademii Nauk i Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Świat przyjaciół czy wrogów? : polski film fabularny o rewolucji rosyjskiej /  Mariusz Guzek // "Historyka". - T. 41 (2011), s. 5-13 „Szekspir współczesny” Grigorija Kozincewa i Jana Kotta / Olga Katafiasz // "Historyka". - T. 41 (2011), s. 15-22 Językowy obraz Rosji i Rosjan w kinie polskim po 1990 roku : rekonesans / Bogusław Skowronek // "Historyka". - T. 41 (2011), s. 23-35   Batalia racławicka w filmie fabularnym / Roman Włodek //"Historyka". - T. 41 (2011), s. 37-42 "Dzień oczyszcze...

W publikacji pokonferencyjnej Wizualizacja wiedzy. Od Biblia Pauperum do hipertekstu znalazł się tekst Doroty Skotarczak podejmujący temat wykorzystania filmu jako źródła historycznego . Publikacja dostępna na stronie internetowej portalu Wiedza i Edukacja. Film fabularny jako źródło do badań historii PRL / Dorota Skotarcz ak, [W:] Wizualizacja wiedzy : od Biblia Pauperum do hipertekstu : materiały konferencji / red. Maciej Kluza. - Lublin : Portal Wi E , 2011. - S. 208-218

Dr Piotr Witek (UMCS) w pracy naukowej zajmuje się m.in. rolą filmu w przedstawianiu przeszłości i refleksji historycznej. Bada np. w jakim stopniu film historyczny koresponduje z uznaną wiedzą historyczną lub jak bardzo jest fikcyjny, niezgodny z faktami, datami, źródłami. Poniższe teksty dostępne w Repozytorium CEON. Etyczne implikacje audiowizualnej opowieści historycznej - "Arizona" Ewy Borzęckiej / Piotr Witek  // "H istoryka". - T. 34 (2004), s. 143-157 Filmowa historia Lublina / Piotr Witek, [W:] Europa Środkowa i Wschodnia jako przestrzeń spotkania : na szlakach tradycji kultury : praca zbiorowa / pod red. Klaudiusza Święcickiego . - G niezno : Gnieźnieńska Wyższa Szkoła Humanistyczno-Menedżerska "Milenium" ; Parkowo : Wydawnictwo "KMB-Druk", 2012. - S. 207-218 Historyczny film dokumentalny jako dyskurs metaforyczny / Piotr Witek, [W:] Media audiowizualne w warsztacie historyka / pod red. Doroty Skotarczak. - Poznań : Instytut ...

Kiedy film można uznać za historyczny? Na to pytanie odpowiada dr Piotr Witek z UMCS. Rozważania teoretyczne autora warto polecić nauczycielom historii, którzy w swojej pracy wykorzystują filmy. Artykuł dostępny na platformie Versity  Film historyczny jako „gatunek dwojakiego rodzaju” : kilka uwag metodologicznych o„(nie)użyteczności” teorii genologicznej w refleksji o filmie historycznym /Piotr Witek //„Annales Universitas Mariae Curie-Skłodowska Lublin Polonia.Historia” . –  Vol. LXVI(2011), z. 2, s.88-113